Poradnik Kosztorysanta

Po dzisiejszej bardzo gorącej wymianie zdań z jednym z doświadczonych kosztorysantów - 30 lat pracy w kosztorysowaniu, postanowiłam podzielić się, w większym gronie refleksjami, które nachodzą mnie już od dłuższego czasu.
Bezpośredni kontakt z kosztorysantami z racji szefowania biurem od 1991r. pozwolił mi poznać kosztorysantów, ich potrzeby i słabości. Przychodzili do nas kupować katalogi, innym razem cenniki, skonsultować pewne kwestie czy zlecić wykonanie kalkulacji kosztów. Byli też i tacy, co chcieli się szkolić nie tylko w obsłudze programu do kosztorysowania, ale też chcieli wiedzieć jak kosztorysuje się po kolejnych zmianach przepisów prawnych. Byli to różni ludzie młodzi i starsi. Tacy, którzy, mieli zajęcia w szkole budowlanej lub na studiach z kosztorysowania i tacy, którzy dostali propozycję pracy i musieli się szybko przystosować zawodowo. Praca z nimi była przyjemnością. Za każdym razem na zajęcia musiałam przygotować tematy pod moich kursantów z różnych branż i z rożnych zagadnień. Zarówno Oni jak i ja musieliśmy się stale uczyć - nowych technologii, zmieniających się przepisów, a także kolejnych wersji programów do kosztorysowania.

Ale bywali też tacy, dobrze, że nieliczni, którzy na informację o zmianie w kosztorysowaniu i o konsekwencjach za tym idących mówią: "ja już kosztorysuję 30 lat i nikt mnie nie będzie uczył". Smutne, bo to są czynni specjaliści, często inspektorzy nadzoru zajmujący się kosztorysowaniem bądź ich kontrolą.

Myślałam, że dzisiaj, kiedy informację mamy tak dostępną, a także z racji wykonywania pracy zleconej i płatnej, każdemu kosztorysantowi zależy na zdobywaniu wiedzy i podnoszeniu kwalifikacji. Okazało się, że nie zawsze. Postawa wspomnianego specjalisty w zakresie kosztorysowania świadczy o pewności siebie i arogancji do wszelkiego rodzaju zmian i nowości. A ja myślałam, że człowiek uczy się do końca życia. O naiwności. Po takim stwierdzeniu odechciewa się dyskutować z takim PEWNIAKIEM. Bo i o czym?

Wypada pamiętać, że kiedy "zbroimy" potrzebna jest pokora, a uczyć możemy i powinniśmy się stale tym bardziej, że tak dużo zmieniło się ostatnimi czasy w naszej profesji. Dzisiaj kosztorysowanie to znajomość kilku poważnych dziedzin naukowych i jeżeli PEWNIAKI będą stali w miejscu to nie tylko rynek ich zdepcze, ale też będą mieli problemy na skalę własnego portfela.

Ale jeżeli tacy kosztorysanci chcą się zmienić to muszą na dotychczasowe swoje zajęcie popatrzeć z góry i ogarnąć je większym promieniem. Zobaczyć, że przyszli inwestorzy zagraniczni na polski rynek, że mają jakieś inne niż dotychczasowi Inwestorzy wymagania, że polski rynek otworzył się na wykonawców zagranicznych, a co za tym idzie zaczynają funkcjonować inne zasady kosztorysowania i wyceny inwestycji.

Inwestor

Inwestor dysponuje pieniędzmi i przygotowuje się do wydatkowania ich na realizację określonego celu jakim jest realizacja obiektu inwestycyjnego.

Nie należy zapominać, możemy mieć dwóch różnych INWESTORÓW jednego prywatnego, a drugiego tzw. publicznego. Podział ten wynika z faktu obowiązkowego stosowania ustawy Prawo Zamówień Publicznych bądź braku takiego obowiązku. Obowiązek stosowania ustawy PZP wynika z dysponowania środkami finansowymi publicznymi. Inwestor publiczny zobowiązany jest stosować ustawę PZP oraz musi przestrzegać dyscypliny finansów publicznych.

Podział ten można zobrazować następująco:

Każdy z nich ma inne prawa i obowiązki w kwestii przygotowania i realizacji inwestycji na naszym rynku. I tak:

Inwestor tzw. publiczny, obowiązany jest stosować ustawę Prawo Zamówień Publicznych oraz wszystkie inne rozporządzenia wynikające z delegacji wspomnianej ustawy w zakresie kosztorysowania. Winien stosować rozporządzenie MI z dn. 18 maja 2004r. (Dz.U. Nr 130 Poz. 1389) w sprawie określenia metod i podstaw sporządzenia kosztorysu inwestorskiego, obliczenia planowanych kosztów prac projektowych oraz planowanych kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonalno-użytkowym oraz stosować drugie rozporządzenie MI z dn. 2 września 2004r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych oraz programu funkcjonalno-użytkowego.
Pierwsze rozporządzenie dotyczy zagadnień związanych z wykonaniem kosztorysu inwestorskiego i określeniem wartości zamówienia robót budowlanych, drugie natomiast rozporządzenie, zajmuje się dokumentacją projektową opisującą przedmiot zamówienia w skład której wchodzi przedmiar robót.

Przedstawione rozporządzenia są obowiązujące i zgodnie z nimi należy sporządzać dla inwestora obowiązanego stosować ustawę Pzp zarówno kosztorys inwestorski jak i przedmiar robót. Z w/w rozporządzenia wynika, że na dzień dzisiejszy funkcjonuje zgodnie z przepisami prawa tylko kosztorys inwestorski oraz przedmiar robót.
Z rozporządzenia wynika, że kosztorys inwestorski stanowi podstawę do określenia wartości zamówienia na roboty budowlane gdzie wartość kosztorysowa robót sporządzona jest metodą uproszczoną na podstawie ( wg. § 3.1 ) :
1. dokumentacji projektowej;
2. specyfikacji technicznej wykonania i odbioru robót budowlanych;
3. założeń wyjściowych do kosztorysowania;
4. cen jednostkowych robót podstawowych.
Inwestor prywatny nie publiczny - do nich zaliczamy osoby prywatne, instytucje i firmy prywatne dysponujące kapitałem finansowym własnym które nie obowiązuje ustawa Prawo Zamówień Publicznych. Są to.:
- inwestorzy zagraniczni chcący zainwestować w naszym kraju z wykorzystaniem własnych środków finansowych;
- inwestorzy polscy prywatni, instytucje i firmy prywatne wykorzystujące własne środki finansowe.

Wymienieni inwestorzy nie muszą kierować się obowiązującymi w naszym kraju przepisami w zakresie określania kosztów realizacji inwestycji. Zasady i metody wykonania kosztorysu inwestorskiego zarówno dla inwestora zagranicznego jak również dla prywatnego, nazwijmy go krajowego, mogą być określane indywidualnie wg. potrzeb, umiejętności i doświadczeń dotychczasowych.
W takiej sytuacji inwestorzy zagraniczni oczekują wykonania kalkulacji według reguł kraju z którego pochodzą. Zwracam uwagę, że metody i zasady wykonania takiego opracowania są odmienne od tych które dotychczas stosowane są na naszym rynku. Inwestor krajowy natomiast najczęściej korzysta ze znanych mu zasad kosztorysowania opartych na katalogach.

Elżbieta Ziaja

Grudzień 2006r.

[ Początek ]